Oedeemtherapie en oncologie

Oedeem, oftewel lymfoedeem, is een abnormale ophoping van vocht in het lichaam. Dit uit zich meestal in een gevoel van spanning of stuwing van de huid, pijnlijk of tintelend gevoel en een toename van de omvang van het lichaamsdeel.
Lymfoedeem kan zich ontwikkelen na een operatie waarbij de lymfeklieren zijn verwijderd, maar ook na andere operaties, na kanker, bij brandwonden, als gevolg van bestralingen en chemotherapie of een ongeval kan lymfoedeem ontstaan.
Het is niet altijd zo dat lymfoedeem zich ontwikkelt na een trauma of operatie. Lymfoedeem kan ook aangeboren zijn en al in de kinderjaren ontstaan, dit noemt men dan primair lymfoedeem.

  • Primair lymfoedeem is bij de geboorte al aanwezig, maar komt meestal later na een bepaalde trigger pas naar voren.
  • Secundair lymfoedeem ontstaat als gevolg van onder andere een operatie, weghalen van bepaalde klieren, veneuze insufficientie, bestralingen of chronische ziektes.

De behandeling van lymfoedeem
De behandeling van lymfoedeem richt zich op verbetering van de afvoer van lymfevocht. De behandeling kan uit een combinatie van verschillende therapieën bestaan:

  • Voorlichting over oorzaak en gevolg van het lymfoedeem en daarbij uitleg en advies over maatregelen die de patiënt zelf kan treffen om het oedeem te verminderen.
  • Compressietherapie: door middel van het bandageren van een been of arm met lymfoedeem wordt een continue druk aangebracht die het uittreden van vocht tegengaat en de afvoer van lymfe ondersteunt.
  • Manuele lymfdrainage: een lichte massagetechniek waarbij de afvoer van lymfevocht sterk gestimuleerd wordt.
  • Oefentherapie om zelf de afvoer van lymfevocht te stimuleren.
  • Lymfetaping: Met een speciale techniek wordt de tape aangelegd, zodat het lymfevocht versneld kan worden afgevoerd.

Therapeutische elastische kousen: als het overschot aan vocht weg is wordt er een therapeutische elastische kous aangemeten.

Lymfoedeem valt onder de lijst chronische aandoeningen. Dit houdt in dat, als een arts u naar een gespecialiseerde oedeemtherapeut verwijst, de therapie vanaf de 21e behandeling uit uw basisziektekostenverzekering betaald wordt. De eerste 20 behandelingen worden eventueel deels of volledig vergoed vanuit uw aanvullende verzekering. Kijkt u hiervoor uw polis na.

Borstkanker en lymfoedeem
Oedeem in de schouder-armregio kan een bijkomend verschijnsel na borstkanker.

  • Als gevolg van de operatie blijft er een litteken over waardoor een schouderbeperking kan ontstaan. Ook het litteken zelf kan klachten geven.
  • Naast het litteken van de operatie geven de bestralingen schade in het gebied van de borst.
  • Bij verwijdering van de oksel-lymfklieren is er ook een verhoogde kans op het ontstaan van oedeem.
  • Daarnaast geven de chemokuren bijwerkingen en een verminderde kracht en uithoudingsvermogen.

Alle bovenstaande facetten kunnen worden meegenomen bij een behandeling bij onze oedeemtherapeut.